Inteligentny teleskop Unistellar eQuinox 2 – prawdziwa perełka dla miłośników galaktyk

Teleskopy typu „smart” rewolucjonizują pierwsze kroki w astronomii amatorskiej. Jednak model Unistellar eQuinox 2 jest interesujący nie tylko dla początkujących.

Kiedyś zwyczajowo – i koniecznie – trzeba było najpierw zdobyć podstawowe doświadczenie w obserwacji wizualnej, co nieodłącznie wiązało się z orientacją na niebie. Dopiero jako doświadczony obserwator można było odważyć się na astrofotografię. Nowa kategoria „Smart Telescopes” całkowicie zmienia ten sposób postrzegania świata i umożliwia rozpoczęcie przygody właśnie od astrofotografii. Wymagana wiedza wstępna: brak.

Rewolucja ta jest możliwa dzięki połączeniu klasycznej optyki teleskopowej – w przypadku modelu eQuinox 2 jest to teleskop Newtona o średnicy 114 mm i ogniskowej f/3,9 – z matrycą obrazową stosowaną w fotografii cyfrowej, zautomatyzowanym montażem oraz smartfonem pełniącym rolę centrum sterowania. Nie przewiduje się już bezpośredniej obserwacji wizualnej, jak w przypadku tradycyjnego teleskopu.

A nawigacja na niebie? Do tego oczywiście nie potrzeba już sekstantu. Dzięki technologii zwanej „Plate Solving” teleskop może określić swoją pozycję na niebie, a dzięki zmotoryzowanemu montażowi samodzielnie namierzać i śledzić obiekty. Technika ta wykorzystuje fakt, że żadne pole gwiazdowe nie jest identyczne z innym. To niesamowite: w pamięci przechowywane są współrzędne 37 milionów gwiazd. Ustawienie na niebie odbywa się jednym kliknięciem w aplikacji, gdy tylko widocznych jest wystarczająco dużo gwiazd. Po wprowadzeniu celu, po obróceniu teleskopu w kierunku docelowego obszaru, ustawienie jest precyzowane w kilku etapach, aż obiekt zostanie precyzyjnie namierzony.

Dzięki aperturze 114 mm i ogniskowej 450 mm eQuinox 2 jest pełnoprawnym teleskopem. Karton o wymiarach 75 x 47 x 27 cm waży ponad 12 kg, a gotowy do użycia teleskop wraz ze statywem nadal prawie 10 kg. Zestaw składający się z teleskopu i statywu wymaga sporej siły, a uchwyt do przenoszenia na montażu ułatwiłby obsługę.

Model eQuinox 2 jest wyposażony w matrycę o rozdzielczości 6,2 megapiksela, podczas gdy w poprzednim modelu było to 4,9 megapiksela. Pole widzenia na niebie pozostaje niezmienione i wynosi 34 x 47 minut kątowych, co oznacza, że Księżyc lub Słońce mieszczą się w całości w tym formacie. Jako akcesoria dostępne są filtr przeciwsłoneczny oraz wysokiej jakości torba transportowa w formie plecaka.

Opakowanie i wygląd teleskopu są na wysokim poziomie, a akcesoria – adapter do ładowania oraz zestaw kluczy imbusowych i sześciokątnych – charakteryzują się doskonałą jakością. W zestawie znajdują się nawet dwie zapasowe śruby do mocowania teleskopu do statywu.

Do pobrania dostępne są instrukcja szybkiego startu oraz szczegółowa instrukcja obsługi, a dołączona karta z kodem QR wskazuje drogę. Instrukcje, dostępne w języku niemieckim, angielskim, francuskim i japońskim, są wyczerpujące i bardzo dobrej jakości, pomijając sporadyczne wtrącenia w językach obcych.

Teleskop można szybko rozłożyć i przygotować do użycia. Akumulator jest wbudowany i ładuje się go za pomocą dołączonego zasilacza. Jedno ładowanie powinno wystarczyć na 11 godzin pracy.

Teleskop eQuinox 2 można sterować za pomocą aplikacji Unistellar na smartfony, którą można pobrać i wypróbować nawet bez teleskopu. Gdy przyjdzie co do czego, wystarczy połączyć smartfon z siecią Wi-Fi utworzoną przez teleskop. Sterowanie działa od razu, a dzięki stabilnemu połączeniu działa również z wnętrz, na przykład podczas niskich temperatur. Teleskop ma działać nawet w temperaturach sięgających zera.

Wewnętrzna baza danych zawiera ponad 5 000 obiektów, w tym Księżyc, planety, 110 obiektów z katalogu Messiera oraz 2 500 obiektów z New General Catalog. Znajdują się w niej również komety i planetoidy. Niektóre z najciekawszych obiektów są sugerowane w zależności od aktualnego stanu nieba. Obiekty można znaleźć za pomocą funkcji wyszukiwania i ustawić na nie teleskop; w przypadku przetestowanych przez nas obiektów z katalogu NGC udało się to bez żadnych problemów.

Unistellar zaleca, aby w pierwszej kolejności sprawdzić kolimację. W tym celu użytkownik powinien wycelować w gwiazdę i ustawić ją tak, by była nieostra, a następnie dokonać regulacji na podstawie cienia lustra zbierającego za pomocą dwóch śrub Torx na końcu tubusu. W przypadku naszego egzemplarza testowego nie pomogło to w usunięciu wyraźnie widocznej komy. Skuteczniejsza jest regulacja na podstawie wyników zdjęć: jeśli na lewej krawędzi zdjęcia widoczna jest koma, należy obrócić śrubę Torx znajdującą się w pozycji godziny 9 na tylnej ściance komory lustra w kierunku zgodnym z ruchem wskazówek zegara, najlepiej najpierw o ćwierć obrotu. Następnie należy wykonać nowe zdjęcie i w razie potrzeby dokonać dalszej korekty. Dzięki temu w kilku krokach można uzyskać zadowalające wyniki.

Ostrość reguluje się za pomocą maski Bahtinowa wbudowanej w osłonę tubusu; w tym celu należy wyłączyć automatyczną regulację ekspozycji. Przy odrobinie wyczucia – gwiazda przesuwa się po dotknięciu tubusu, a aplikacja reaguje z opóźnieniem – pozwala to uzyskać doskonałe wyniki. Zaleca się również kalibrację czujnika za pomocą tzw. „dark frame”; w tym celu tubus pozostaje zamknięty.

Można zaczynać: podgląd na żywo pokazuje jasne gwiazdy, ale – przynajmniej podczas obserwacji obiektów głębokiego nieba – zazwyczaj nie pokazuje obiektu docelowego. W tym celu należy włączyć tryb „Enhanced Vision”, który uruchamia łączenie pojedynczych ujęć trwających 4 sekundy. Wiele interesujących obiektów jest dobrze widocznych już po dwóch minutach, a dłuższe ekspozycje zapewniają większą szczegółowość i mniejszy poziom szumu. Jedno kliknięcie przycisku aparatu zapisuje zdjęcie na smartfonie, a dodatkowo dane są zapisywane na wewnętrznej karcie SD o pojemności 64 GB. Firma Unistellar pracuje nad udostępnieniem zdjęć w formacie RAW do dalszej obróbki.

Jak sprawdza się Unistellar eQuinox 2 w praktyce obserwacyjnej? Byliśmy pod wrażeniem wyników, jakie teleskop zapewnia już po 2–3 minutach stackingu – zasługa dużej, jak na teleskop typu „smart”, apertury wynoszącej 114 mm. Szczególnie galaktyki dają doskonałe wyniki, co sprawia, że teleskop ten jest prawdziwą perełką dla miłośników wizualnych obserwacji galaktyk i oprócz wiarygodnych wskaźników widoczności dostarcza również genialne zdjęcia pomocnicze. Jedynie brak trybu nocnego w aplikacji psuje radość z obserwacji – adaptacja do ciemności znika wraz z jednym spojrzeniem na smartfon. Pomóc może tu jedynie czerwona folia.

Unistellar oferuje w postaci modelu eQuinox 2 przekonujący kompletny zestaw, który jest interesujący nie tylko dla początkujących. Wręcz przeciwnie: jako doświadczony obserwator wizualny, poszukujący coraz słabszych „faint fuzzies”, chciałoby się mieć tego towarzysza przy sobie podczas każdego wieczoru obserwacyjnego. Uchwyt do przenoszenia oraz tryb nocny w aplikacji sprawiłyby, że produkt byłby jeszcze bardziej atrakcyjny. Zapowiadana możliwość pobierania zdjęć w formacie RAW sprawia, że ten inteligentny teleskop jest interesujący również dla astrofotografów, którzy chcą bez większego wysiłku uzyskać zdjęcia obiektów głębokiego nieba nadające się do obróbki.

Marcus jest oddanym amatorem astronomii, autorem tekstów, youtuberem i miłośnikiem nocnego nieba. Od 2006 roku pomaga innym w wyborze odpowiedniego teleskopu - dziś poprzez teksty i filmy.

Jako wielki miłośnik kawy, pod rozgwieżdżonym niebem najchętniej miałby pod ręką swój ekspres do kawy.